Do's and don'ts bij een sollicitatiegesprek

Do's:

• Wees jezelf. Doe je niet anders voor dan je bent. Benadruk je sterke kanten, wees positief over je zwakke punten en probeer probleemoplossend over te komen. 
• Neem een ontspannen houding aan. Oefen desnoods, maar ga niet forceren.
• Kijk de recruiter recht in zijn ogen. Dit komt eerlijk, oprecht en serieus over. Als je continu afdwaalt met je blik, kan dit blijk geven van desinteresse of onrust. 
• Overweeg of je wel of niet iets te drinken neemt. Als je zenuwachtig bent en je handen trillen, is de kans groot dat je koffie of thee morst. Het beste is water – vooral ook tegen een droge mond!
• Prik door de vragen heen. Bedenk constant de achterliggende gedachte van vragen, welke antwoorden je welke richting op brengen en anticipeer of stuur daarop.
• Wees niet te bang voor pauzes; je kunt best een paar seconden nadenken voordat je antwoord geeft.
• Bedenk goed dat het gesprek van wederzijds belang is. Jij wilt wat van het bedrijf, maar zij willen ook iets van jou.
• Blijf positief. Vertel dat je van voorgaande functies hebt geleerd en dat je daardoor jezelf beter hebt leren kennen. Of dat je bent gestopt in je vorige functie, omdat je kansen daar te minimaal werden. 
• Beantwoord alle vragen. Ook als ze indiscreet zijn. Probeer ze in dat geval te omzeilen. Mocht een recruiter aan jou als man naar je seksuele geaardheid vissen door te vragen of je vrouw ook werkt, heb het dan in je antwoord over de neutrale term ‘mijn partner’.

Don'ts

• Je eerste indruk is belangrijk, bij veel recruiters zelfs cruciaal. Kom dus niet te laat en doe geen felle make-up of ladingen parfum of aftershave op. 
• Zenuwachtig? Eet liever pepermunt dan kauwgom - dat voorkomt dat je kauwend het gesprek ingaat.
• Ga niet meteen zitten, maar wacht tot je een stoel wordt aangeboden.
• Doe je armen niet over elkaar en stop je handen ook niet in je zakken. De beste houding is om je handen zo in elkaar te vouwen dat het lijkt dat je een tennisbal vasthoudt. Dit voorkomt dat je van zenuwen gaat tikken of trommelen.
• Glimlach niet op een onderdanige, onzekere manier. 
• Tutoyeer niet, maar spreek de recruiter beleefd met U aan. Alleen als je allebei onder de 30 bent, gebeurt het wel dat je elkaar uiteindelijk met JIJ gaat aanspreken. Maar schat de situatie goed in en ga zeker niet als eerste beginnen met tutoyeren!
• Ga niet overmatig nonchalant doen als je zenuwachtig bent. Dit komt arrogant en ongeïnteresseerd over. Je zenuwen geven er juist blijk van dat je de baan graag wilt hebben. 
• Wees niet te kritisch en negatief over voorgaande werkgevers. Je eventuele nieuwe werkgever krijgt zo het idee dat je later ook zo over zijn bedrijf zal praten. 
• Zwijg niet als je voor een eerste gesprek wordt opgehaald bij de receptie. Geef een positieve reactie op iets, bijvoorbeeld kunst aan de muur, het interieur of het gebouw. Dat breekt het ijs, maar laat ook zien dat je voor een positieve benadering kiest. 
• Negeer vooral de secretaresse (maar ook de andere personeelsleden) niet. Veel managers en recruiters vragen (terloops) advies aan hen over jou. 
• Vraag niet in je eerste gesprek al expliciet naar salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden. Daar is een eventueel tweede gesprek voor.

Een goede voorbereiding is het halve werk!

• Bereid je voor op een sollicitatie. Lees de website en zoek via internet (bijv. Google) naar extra informatie over de organisatie en haar cultuur. Weet voor welke functie je solliciteert. Weet wat je wilt.
• Verdiep je in de toekomstige functie. Waarom ben jij nou de juiste persoon voor deze functie? Bedenk waarom je de functie leuk vindt.
• Heel belangrijk tijdens een sollicitatiegesprek is dat je zelf ook vragen stelt. Bedenk vragen over de functie en de organisatie. Vragen stellen wordt als positieve interesse gezien. Kijk naar veelgestelde vragen tijdens sollicitatiegesprekken.
• Bereid je voor op lastige vragen. Geef zelfverzekerd antwoord in het sollicitatiegesprek.
• De eerste indruk is erg belangrijk. Het is dus niet raar om op voorhand te bellen en te vragen naar de dresscode. Dit geeft ook aan dat je er over nadenkt. En anders geldt: liever overdressed dan underdressed. Maar trek geen pak aan dat je al tien jaar niet meer gedragen hebt.

Tips voor een top CV

• Houd het CV simpel, maximaal drie pagina’s. Een CV is niets anders dan een korte schets van je opleiding, werkervaring en je interesses. Gebruik het om je sterke punten te benadrukken zonder al te veel bijzaken te noemen. Je kunt altijd nog gedetailleerde informatie geven als je eenmaal voor een gesprek bent uitgenodigd.
• Begin met je huidige baan en werk terug in de tijd. Vermeld de naam en het land van je werkgever, met begin- en einddatum, je functie met een korte beschrijving van je prestaties. Als je voor het eerst solliciteert, schrijf dan elke relevante werkervaring op, betaald of onbetaald.
• Als je minder dan twee jaar aan het werk bent, besteed dan ook aandacht aan je prestaties naast je opleiding. Leider van het discussieteam, voorzitter van de voetbalvereniging, secretaris van de feestcommissie, vertegenwoordiger van de studentenvakbond. Maar ook bijbanen, zoals barman of taxichauffeur. Op die manier toon je aan dat je enthousiast bent, iemand die initiatief durft te nemen.
• Stem je CV af op het bedrijf. Werkgevers krijgen stapels post onder ogen. Dus als je naar een baan in de IT-sector solliciteert, let er dan op dat je dat aspect in al je vorige banen zoveel mogelijk naar voren brengt.
• Maak duidelijk wat je plannen zijn. Men kijkt in een CV vaak terug, maar zelden vooruit. Verduidelijk dus ook wat je met je carrière wilt. Waar wil je heen? Wat zijn je ambities?
• Wees eerlijk. Liegen in je CV is zowel tijdverspilling voor jezelf als voor je mogelijke werkgever. Probeer bijvoorbeeld geen 'gaten' in je CV te dichten. Zes maanden extra aan een bepaalde baan plakken lijkt misschien een goed idee, maar als je betrapt wordt, krijg je de baan zeker niet. Maar wees ook niet te bescheiden. Als je denkt dat de drie zomers die je voor een liefdadigheidsinstelling in Frankrijk hebt gewerkt, aantonen dat je het land en de cultuur kent - schrijf dat dan op.
• Als je goede referenties hebt, vermeld die dan zeker in je CV. Benader referenten echter wel eerst voor je hun naam gebruikt. Niets is erger dan naar iemand te verwijzen die van niets weet of die je misschien niet eens mag..
• Zorg voor een verzorgd en leesbaar CV. Je toekomstige werkgever moet de belangrijke informatie snel kunnen vinden. Aandachtstreepjes kunnen helpen bij het opsommen van prestaties waarover tijdens een gesprek kan worden doorgepraat. Typefouten en grammaticale slordigheden doen het CV vaak rechtstreeks in de prullenbak belanden. Vertrouw niet op de spellingscontrole van de pc om fouten op te sporen. Lees je CV nauwkeurig door als je denkt dat het af is.
• Stuur een leuke foto mee. Het is bewezen dat als je meerdere zintuigen aanspreekt de boodschap langer blijft hangen.

Algemene tips voor een traineeship

Een traineeprogramma moet aan een aantal kwaliteitseisen voldoen:

• Het moet een echte startfunctie met verantwoordelijkheden zijn (dus geen stage).
• Er moet een gedegen opleidingsprogramma geboden worden dat verzorgd wordt door een gerenommeerde hogeschool/opleidingsinstituut.
• Er moet structurele coaching door een manager of mentor van de hogeschool aanwezig zijn.

Tips:

• Maak een bewuste keuze voor het bedrijf waar je een traineeship gaat doen. Je maakt een keuze voor lange termijn.
• Besef dat een traineeship geen 9 tot 5 baan is. Het is een wederzijdse investering van het bedrijf en de trainee. Het bedrijf steekt veel in de ontwikkeling van de trainee, dat wordt andersom ook verwacht.
• Let erop dat bij een goed traineeship er naast je direct leidinggevende ook een coach of mentor moet zijn die buiten het dagelijkse werkproces staat. Met deze coach bespreek je de voortgang van je persoonlijke doelstellingen.
• Een traineeship houdt in dat je tijdens iedere opdracht je terrein opnieuw afbakent. Je bent er dus niet na een halfjaar. Denk daarom bijtijds na over de volgende stappen en wat jij hierin te zeggen hebt.
• Toon veel initiatief. Tijdens een traineeship liggen alle kansen open, maar je moet ze wel zelf grijpen.
• Vertoon tijdens het traineeship geen 'kroonprinsengedrag'. Dat wordt niet gewaardeerd door je collega’s.
• Bedrijven zoeken voor hun traineeships mensen die meer hebben gedaan dan braaf afstuderen. Bedrijven zoeken mensen die actief zijn (geweest) naast de studie en beschikken over ambitie, gedrevenheid, zelfbewustzijn en aantoonbare aanleg om te organiseren, ondernemen en/of leiding te geven. Houd daar rekening mee!

Dress to impress!

Cliché maar waar: je krijgt maar één kans voor een eerste indruk. De indruk van een persoon wordt binnen 30 seconden gevormd, en het is lastig van deze stempel af te komen. Tijdens een sollicitatiegesprek wil je natuurlijk een goede indruk maken. En als je je dan niet lekker in je vel, oftewel je kleding, voelt, merkt je gesprekspartner dat meteen. Natuurlijk zijn er wel bepaalde aspecten waarmee je rekening moet houden. De kledingetiquette binnen het bedrijf is afhankelijk van de branche, de bedrijfscultuur en de functie waarnaar je solliciteert. Voor je op gesprek gaat, kun je je hierop voorbereiden door zelf bij het bedrijf te informeren wat de kledingcode is, maar je kunt ook een vriend(in) laten bellen of via een website een indruk van het bedrijf en de bedrijfscultuur krijgen.

Ga netjes en verzorgd naar een sollicitatiegesprek. Draag een pak, strijk je blouse of overhemd en neem een nette tas mee, laat vooral die oude rugzak of erger nog plastic tas thuis! Make-up moet niet teveel in het oog springen, ga voor de natuurlijke look in plaats van de glitter en glamour. Gebruik make-up om er fris en verzorgd uit te zien. Een mooie accessoire kan ervoor zorgen dat je opvalt, maar overdrijf niet. Een overdaad aan sieraden en accessoires kan negatief uitpakken.

Top 5 missers:

• Té kleine of té ruime kleding
• Bevlekte, gekreukte, versleten of ouderwetse kleding
• Underdressed of overdressed zijn, d.w.z. niet afgestemd op de bedrijfscultuur of de gelegenheid
• Slordig kapsel
• Onverzorgde nagels, lichaamsgeur of zwaar parfum

Het opbouwen van een garderobe:

• Kies één of twee basiskleuren. Kleuren die zich hier heel goed voor lenen zijn: zwart, grijs, donkerblauw, groen, bruin en camel;
• Kies vooral voor effen stoffen. Als je eenmaal wat goede basisstukken hebt, kun je dessins toevoegen;
• Kies voor stoffen die je het hele jaar door kunt dragen, zoals een fijn geweven wol. Linnen of hele dikke stof is minder geschikt;
• Kies voor goede kwaliteit, want mooie stof en een goede snit zijn bepalend;
• Kies voor mooie, duurzame accessoires, zoals schoenen, ceintuurs, tas, koffertje, horloge, sjaal, stropdas en manchetknopen;
• Investeer in een kleuradvies. Het dragen van de juiste kleuren bepaalt of je er goed uitziet of niet. In de goede kleuren oog je frisser en stralender en vallen puistjes en andere oneffenheden minder op. In kleuren die je het mooist staan kom je niet alleen beter over, de kleuren zelf combineren onderling ook goed. Op die manier bouw je al snel een functionele garderobe op. Het mooist zou zijn om daar een kleding- en stijladvies aan toe te voegen.